Boş

Toplam: 0,00 ₺

Beşinci Temel Kuvvetin Ayak Sesleri

Geçtiğimiz yıl içerisinde bilim dünyasında yeni bir temel kuvvet tartışmasına sebep olan bir deney gerçekleşti. Californiya Üniversitesi Irvine’da Profesör Feng ve grubu 2016 ortalarında Macaristan Bilimler Akademisi’nin nükleer fizikçileri tarafından yapılan bir çalışmayla karşılaştılar (4). Macar fizikçiler tarafından yapılan çalışmada evrenin %85’ini oluşturan karanlık maddenin kuvvet taşıyıcısı olan “Karanlık Foton” denilen bir parçacık tespit edilmeye çalışılırken doğadaki mümkün beşinci kuvvetin taşıyıcısı olabilecek bir parçacık keşfedildi. Radyoaktif bozunma sırasında ortaya çıkan bir anomaliden yola çıkarak yeni bir kuvvet taşıyıcısı parçacığın bulunmuş olunabileceği düşünüldü. Parçacık veya foton karakteri henüz tam olarak netleşmemiş “X Bozonu” elektrondan tam olarak 30 kat daha ağır. Normalde elektriksel kuvvet, elektron ve proton ile etkileşirken, X bozonu elektron ve nötronla etkileşebiliyor ancak protonla etkileşmiyor. Bu yüzden California Üniversitesi Irvine’daki Prof. Feng’in grubu bu maddeyi “karanlık foton” yerine “protofobik X-bozonu” olarak adlandırıyor (5).

Çok dikkat çekmeyen ama doğanın temel taşlarını yerinden oynatabilecek bu yeni “Protofobik X-Bozonu”, hiç kuşku yok ki yakın gelecekteki çalışmalar ile doğrulanmaya çalışılacak. Eğer bu taşıyıcı parçacığın varlığına dair yeterli bilgi elde edilebilirse bilim dünyasında çok ses getireceği muhakkak. Elektromanyetik, zayıf ve güçlü nükleer kuvveti oldukça başarılı bir şekilde açıklayan Standart Model, muazzam kütle-çekim etkisiyle bütün kozmik ağı etkileyen ancak normal maddelerle etkileşemeyen karanlık maddeyi açıklayamıyor. Karanlık madde evrendeki kütle-enerji miktarının %27’sini, enerji yoğunluğunun ise %68’den fazlasını oluşturmaktadır. Standart modelde tanımlanan madde miktarı ise %5’ten daha azdır. Bu veriler bile karanlık maddenin ne kadar önemli ve bilinmez olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yüzden “Karanlık Foton” bilinmeyen birçok konuya açıklık getirebilir.

Arş. Gör. Ali Emre GENÇ
Gazi Üniversitesi Fizik Bölümü

Yazının tamamını Bilim ve Ütopya’nın Aralık, 2016 sayısında okuyabilirsiniz.