Boş

Toplam: 0,00 ₺

Büyük Fransız Devrimi ve Kadınlar

Aslan yüreklidir her kadınımız,
Kralla konuşmaya gittiğimizde
İzin vermez, saldırırlarsa bize
Biliriz yiğitçe karşı koymayı,
Yoktur erkeklerden farklı yanımız.
“Kenar Mahalle Kadınlarının Saray’a Yürüyüşü” (1)

Büyük Fransız Devrimi, toplumsal, tarihsel ve siyasal anlamda çok önemli yeniliklerin karşılığıdır. Birincisi; bir millet oluşmaktadır! Tarihin bu ilk “modernleşme” hareketi insanlığın o zamana kadar yaşamadığı bir ruh ve heyecana yol açmıştır! Bu süreçte Cumhuriyet kuruldu, kraliyet yıkıldı, ülke karşıdevrim ordularının saldırılarına uğradı, ortaya milli ordu çıktı, saldırılara karşı topyekûn savaş “icat edildi” (2), vatan “keşfedildi” ve vatan savunması başladı. Tarihin bu ilkleri kendilerini dalga dalga bütün dünyada hissettirecektir.
Bunların yanı sıra, “millet” ile özdeşleştirilmiş olan “halk”, yeni ama devrimci bir kavramdı. (3) Mücalelelerin önünü açacak, kitleselleşmeleri kolaylaştıracaktı.
İkincisi; Devrim toplumsal hareketlere gençliğin katılmasına öncülük etti. Gençlik devrimde yer aldı. Fransız Devrimi bu bakımdan yol açıcıdır. Devrim safları gençleşirken, devrim mücadelesi de daha büyük dinamizmler kazanarak gençliğin her alanı yenileştirmesini sağladı. 32 yaşındaki Pichegru, Ren’deki büyük orduya, 25 yaşındaki Hoche, Mosel’daki birliklere komutan olur. Arkasından, daha 27 yaşındaki Saint-Just (4) o Ren ordusunu yönetecek, müthiş askeri başarılarından sonra kuzey orduları komutanlığıyla görevlendirilecektir. Vendée ayaklanmasına rütbesiz ve komutan olarak gönderilen Kléber ve Marceau da otuz yaşın altındadırlar. Önemlidir; bu sayılanların hiç birinin o güne kadar askerlikle ilgileri olmamıştır ama devrimcidirler.
Vatan savunmasına katılacakları belli olduğunda, Eski Rejim’in subaylarına da görev verilmekten kaçınılmaz. Eski generaller de rütbesiz komutanlar olurlar, Clarke, harita bölümünde, Montalembert, topçu birliğinde, Robert Lindet, yiyecek ve giyecek, Prieur de la Côte d’Or, hastane ve cephane örgütlenmesinde çalışırlar.
Aslında bu, farklı kuşakların Devrimde buluşması anlamını taşımaktadır ama gençliğin devrimle yaptığı “evliliğin” sağlamlığını ve kalıcılığını göstermektedir. Canlılık, tecrübeyle birleşmiştir. Bütün Avrupa’da devrimci mücadelelerin 19. Yüzyıl boyunca gençlik kavramıyla bağlantılı olması Fransız Devrimi’nin gençlikle kurduğu bu bağ sayesindedir. Kurulan bu bağ, devrim-gençlik ilişkili hareketlerin bütün Avrupa’yı sarmasına ve “devrim-gençlik” yazınının (literatürünün) ortaya çıkmasına yol açacaktır.

Alp HAMUROĞLU
Yazının devamı Bilim ve Ütopya Nisan sayısında...